domingo, 28 de octubre de 2012

Goma Elástica


Todos sabemos que a goma elástica procede do caucho. O caucho é un tipo de composto químico chamado polímero elástico (formado na meirande parte de hidróxeno) que brota coma unha emulsión leitosa do zume dalgunhas árbores, coñecido comunmente como látex. A principal especie produtora de caucho é o Hevea, árbore orixinaria da ribeira amazónica cuxo cultivo se foi estendendo por razóns comerciais. É curioso que esta árbore sexa coñecida comunmente como siringa ou siringueira polos brasileiros. O aproveitamento deste material polos habitantes das zonas onde estas especies medran é antiquísimo. Os antigos mesoamericanos tiñan xogos de pelota nos que empregaban bólas feitas de caucho, algunhas delas datan do 1600 a.C. Tamén se ten coñecemento de que os maias elaboraban un tipo de calzado somerxendo os pés en látex e agardando a que secase, ademais doutros usos como protección de empuñaduras para instrumentos de traballo, cintas para suxeitar e mover pedras, etc.


Cando o caucho chegou a España logo do descubrimento de América, reparouse en que era bo para eliminar as marcas do lapis sobre o papel, e ese foi o primeiro uso que se lle deu. Apareceron así as primeiras gomas de borrar, e mesmo agora se seguen a facer de caucho, aínda que sexa sintético.
No século XVIII, tras un estudo en detalle da substancia, observouse que a súa composición química (C5H8) estaba formada por cadeas de hidrocarburos, abríndose así a posibilidade de chegar a elaboralo de maneira sintética, co conseguinte aforro na súa produción.

Charles Goodyear
Outro grande avance que se sumou á fabricación de caucho sintético foi a invención do proceso de vulcanización, que consiste en lle engadir xofre ó caucho nun contexto de altas temperaturas (posteriormente chegouse a acadar o mesmo resultado cun vulcanizado en frío). Este proceso fai que a resistencia do caucho aumente exponencialmente e se faga, como se chegou a dicir na época, “inmune ós elementos”. En torno a este descubrimento hai toda unha historia case lendaria. Dise que en 1839 foi Charles Goodyear (Boston) quen por descoido deixou caer unha mestura de caucho con xofre sobre unha estufa quente, e o resultado foi a transformación do caucho nun material moito máis resistente. A este proceso denominóuselle “vulcanización”. O curioso da historia é que este foi dende entón o mecanismo empregado para a fabricación de pneumáticos, mais a coñecida marca “Goodyear” non se fundou até 1898, 38 anos despois da morte de Charles Goodyear. De feito, houbera bastantes disputas sobre a patente xa que en 1843, en Inglaterra,Thomas Hancock (que introducira a industria do caucho neste país) tamén patentou o proceso de vulcanizado. Pero  quizais sexa mellor deixar para outra ocasión o dilema de quen foi o primeiro en inventalo.
Volvendo sobre o tema da goma elástica, foi Steve Perry, un dos licenciatarios de T. Hancock, quen introduciu a primeira goma elástica no mercado, rexistrando a súa patente o 18 de marzo de 1845. A partir dese momento, as aplicacións dos elásticos fóronse estendendo e aumentando progresivamente. Non servían só a nivel industrial, senón tamén a nivel doméstico. Hoxe non reparamos na cantidade de obxectos cotiáns que conteñen caucho (ademais dos chicles, claro), pero en realidade está moito máis presente do que coidamos, especialmente na industria téxtil (ningunha peza de roupa interior sería agora concibible sen elásticos).


Este é tamén o caso dos cadernos que Caramiña Artesanía vos presenta nesta ocasión. Todas elas pechan cun elástico de diferentes cores combinadas coas impresións. Os cadernos teñen deseños de clara inspiración galega, para todos os gustos, incluído o voso. Están montados enteiramente á man e decorados no interior con follas de garda a xogo coa portada.


Caramiña saca esta partida de cadernos, que será distribuída a través do Consorcio Editorial Galego, por varios puntos de venda dentro e fóra do país. Moi axiña teredes novas nosas ampliando esta información.

domingo, 5 de agosto de 2012

Entrevista a Caramiña

      Aquí vos deixo unha entrevista que lle fixeron a Caramiña Artesanía para a TVG. Unha moi boa forma de que se coñeza o traballo feito á man, a dedicación que require e o coidado que se emprega na elaboración dos nosos produtos.



      Moi axiña estaremos na rede cunha Páxina Web propia. Polo de agora só dispoñemos da páxina de presentación e o dominio, pero se queredes, podédeslle botar un ollo igualmente:


      En breve teredes novas nosas...


jueves, 5 de julio de 2012

Gústanos Xapón


      Caramiña Artesanía acaba de elaborar unha serie de produtos inspirados na decoración tradicional xaponesa: elementos cadrados, flores de cerdeira, casas tradicionais, lacados…
       É ben sabido que os xaponeses celebran a chegada da primavera admirando a floración das cerdeiras, un verdadeiro espectáculo natural. Esta época de floración é coñecida polos nipóns como sakura, e aprovéitase a ocasión para saír de pícnic (hanami) e contemplar a beleza deste fenómeno.
      En Caramiña deseñamos este móbil sonoro inspirado neste fermoso acontecemento. Está totalmente feito e decorado á man, con debuxos propios que recordan ás pólas ateigadas de flores destes froiteiros. O centro de cada flor está adornado con foils de prata, así como as bolboretas que rodean a composición. Tamén se empregaron aplicacións de foil vermello nas esquinas dos marcos e brillantes prateados. O lazo para colgalo é de veludo negro.


      Tamén presentamos este álbum de fotos de inspiración nipona, tanto na portada como no reverso. As flores foron pintadas á man e completadas con pétalos naturais prensados. O interior está elaborado en cartolina dobre de cor negra, e as contraportadas de inicio e peche en cartolina rosa combinada coas flores da portada. O álbum pecha cun botón de nácara branco.


      Outra das máis coñecidas manifestacións artísticas do Imperio do Sol Nacente é a laca. En realidade o emprego da laca é común á tradición chinesa e xaponesa, xa que se trata dunha resina natural extraída dunha árbore chamada Rhus Verniciflua que é oriunda de China e de Xapón. Os nipóns chaman Urushi tanto á laca en estado natural como ó resultado final, mentres que en China existen moreas de nomes para designar os distintos estados polos que pasa este elemento ata secar por completa. O curioso desta substancia é que, a diferenza doutras resinas coñecidas en occidente das que se obteñen pegamentos, colas ou vernices, a laca non endurece por efecto de secado (evaporación do disolvente con que se aplica), senón por polimeración, que é un proceso enzimático moi complexo que só sucede en presenza dunha grande humidade relativa. O resultado deste proceso é un polímero (plástico) moi resistente ós axentes externos, duro e estable; de feito empregábase para cubrir armaduras e escudos de coiro, e para impermeabilizar recipientes.




      Os primeiros rexistros que se teñen do emprego da laca en China datan de 2000 anos a.C. A chegada desta técnica a Xapón data do século VI d.C., e foron os nipóns os que perfeccionaron o uso desta arte ata canvertela en algo sublime. Mediante a técnica do maki-e ("salpicada") os xaponeses crearon un estilo de lacado propio e xenuíno. Consistía en salpicar ou esporear sobre unha capa de laca fresca, dada sobre outra xa seca, pó de ouro ou prata, Unha vez seco, lixábase ata deixar unha superficie lisa e uniforme. A operación repetíase tantas veces como se desexase ata acadar o resultado pretendido de "salpicado". O traballo final chámase nashiji.
      A aplicación tradicional da laca é un proceso extremadamente delicado. A propia extracción da laca é complicada, dado que se trata dunha resina branca que ó contacto co aire se torna negra, e é preciso depurala antes de aplicala. Nas pezas lacadas o normal é empregar trinta capas de laca, cada unha delas puída previamente antes de estender a seguinte, pero nalgúns casos chégase ata as cen capas. Para a decoración final pódense utilizar capas de laca pigmentada de cores, gravado, ou tallado con aplicacións de nácara ou pan de ouro.

Vista de detalles do xoieiro e interior con espello
      Caramiña ofrece este xoieiro de inspiración xaponesa: liñas cadradas e rectas, decorado en vermello e negro, cun patrón floral na cuberta. A tapa foi pintada enteiramente a man e presenta aplicacións de foil vermello combinado con liñas brancas. O interior está pintado en vermello e puído con la de aceiro, que dá un acabado moi agradable ó tacto. A caixa está vernizada cun acabado especialmente brillante que lembra ós lacados xaponeses. A base do xoieiro está protexida con feltro negro.


viernes, 29 de junio de 2012

Caramiña sae á rúa

          Mañá Caramiña Artesanía terá un posto propio na Rúa de San Pedro, en Compostela, con ocasión das festas do barrio. Se vos apetece dar unha volta, tomar unhas cuncas de viño e picar algo, podédesvos pasar por alí e botar unha ollada ós postos de artesáns. Alí estaremos, con todos os nosos produtos e algunha que outra novidade. Animádevos.

viernes, 22 de junio de 2012

Curiosidades sobre gatos: seguro que non o sabiades…



Ós gatos atribúeselles dende tempos inmemoriais poderes máxicos de adiviñación e fortuna. Numerosas culturas teñen relatos tradicionais dedicados ós gatos e a súa vinculación coa bruxería, e a día de hoxe moitas destas crenzas persisten no sentir popular da xente.
Os gatos comezaron a ser domesticados polos exipcios cara o 3.000 a.C. Observouse que os gatos eran uns eficaces cazadores de ratos, e iso permitía manter a salvo os cultivos e as reservas de gran, que eran o sustento imprescindible do pobo exipcio. Estas vantaxes empuxaron ós exipcios a querer estender a raza dos felinos e chegar a domesticalos, para ter un gato en cada fogar. Posteriormente, ás virtudes de salubridade e protección asociadas ós gatos sumáronse tamén crenzas relixiosas, pasando a ser considerado un animal sagrado, venerado na cultura exipcia e elevado ó grao de divindade. Este carácter divino unido á beleza natural deste animal fixo que a deusa Bastet, divindade que encarnaba a beleza e a fertilidade, fose representada cunha cabeza de gato.
A importancia e veneración deste felino na sociedade exipcia chegou a límites insospeitados, ata o punto de que a morte deste animal era motivo de dó na familia. Os corpos dos gatos, unha vez falecidos, eran embalsamados e momificados, e honrábanse as súas tumbas enchéndoas de ratos embalsamados. O achado na cidade de Bubastis en 1890 dunha necrópole con máis de 300.000 gatos momificados dan proba desta devoción.
Os gatos entraron en Europa a través dos gregos, quen os importaron de Exipto polas mesmas razóns polas que estes os domesticaran: salvagardar os cultivos mantendo a raia ós ratos.
En épocas posteriores, en cambio, a sorte dos gatos foi ben distinta. Ó longo da Idade Media houbo unha auténtica persecución contra estes animais pola crenza de que eran bruxas metamorfoseadas. Xa de antigo se pensaba que os gatos eran mensaxeiros de malos presaxios ou portadores de meigallos e encantamentos. A tradición celta relata que as meigas se facían acompañar de gatos, especialmente os de cor negro, porque se servían deles como mensaxeiros ou secretarios, ou mesmo porque eran persoas transformadas por algunha sorte de conxuro e obrigadas a servilas. Estas supersticións estendéronse ata o punto de chegar a sacrificar a milleiros de felinos baixo a sospeita de ser bruxas transformadas ou instrumentos dos seus artificios.
A persecución masiva contra os gatos tivo unhas consecuencias desastrosas na loita contra a peste cando a praga arrasou Europa no século XIV, entre outras razóns porque existía a crenza errónea de que eran os gatos quen propagaban a infección, e non as ratas. Daquela apenas quedaban felinos abondo para combater a grande cantidade de roedores que estendían a enfermidade. A comprobación de que a peste se transmitía polas pulgas das ratas e non polas dos gatos motivou que progresivamente se volvese estimar os gatos como animais útiles e se fose abandonando a súa asociación coa bruxería, aínda que estiveron a piques de ser exterminados por completo en Europa. A partir do século XVII reivindícase de novo a protección destes animais pola súa eficacia á hora de combater a crecente poboación de ratas, o que permitía evitar a propagación de cepas de peste e outras enfermidades.
Famoso cartel feito por Toulouse Lautrec para anunciar a estrea en 1881 dun cabaret titulado "O gato negro".
No século XVIII os gatos recuperan o seu antigo estatus e empezan a ser estimados como animais de grande beleza, xurdindo representacións pictóricas e escultóricas dedicadas a eles, cando na época medieval iso sería impensable. Afortunadamente nos nosos días, aínda que moitas das antigas crenzas se conserven no saber popular, os gatos gozan dunha existencia pracenteira e libre de ameazas.

Detalles da portada e contraportadas do caderno

           E para facerlles xustiza presentamos este caderno feito por encargo decorado con debuxos propios, con motivos de gatos e referencias ó mundo felino. Esperamos que vos guste.


Detalles da decoración interior do caderno


jueves, 14 de junio de 2012

Novos álbumes de fotos


          Amosámosvos agora outros modelos de álbumos feitos por Caramiña. Hainos para todos os gustos, estilos e tamaños.
 Álbum de man
          Este modelo é un álbum pequeno, de 16x12 cms. pensado para meter unha foto estándar en cada páxina e podelo levar contigo no peto ou no bolso. Está decorado con pétalos de flores naturais e no reverso ten unha folla prensada de arce. Está elaborado con cartolina de gramaxe superior de 250gr. en cor viño-terra e pecha cun botón de madeira.



Álbum mediano
         Este modelo é un álbum tradicional de 18x22cms. para poder meter dúas fotografías por cada páxina. Ten un total de 20 páxina e capacidade para 80 fotos. Cada páxina está separada da seguinte con papel cristal, para evitar que as superficies das fotos se peguen entre si.


Álbum mediano de tea
          Este modelo ten as mismas dimensiones que o anterior, tamén con páxinas en negro e papel cristal. Está decorado con follas naturais de arce prensadas, e forrado con cartolina granate e unha tea con volutas de veludo.

Álbum I Love Santiago
          Este é un álbum clásido de grande formato (30x30 cms.), de 20 páxinas, e capacidade máxima para 160 fotos de tamaño estándar. As páxinas están separadas con papel cristal verxurado con relevo de follas. A fotografía da portada é da Rúa Raíña, en Compostela, feita e editada tamén por Caramiña. A cartolina é de gramaxe superior de 240gr.


         Esperamos que vos gusten e aceptamos todo tipo de suxestións.


lunes, 11 de junio de 2012

Ai, que calor!!!


Abanico pintado en branco con aplicacións de foil en prata

          Hoxe falaremos de abanos e para iso comezaremos polo principio. As orixes do abano son un tanto incertas. Tense coñecemento de que os antigos exipcios, babilónicos, gregos, romanos e persas empregaban uns aparellos coa finalidade de mover o aire e refrescarse, xa que se conservan representacións pictóricas que así o demostra. Mais estes primeiros instrumentos eran abanicos grandes, moitas veces confeccionados con elementos naturais que precisaban moi pouca adaptación, como plumas grandes ou follas de palmeiras, que se inserían nun mango de madeira, e que normalmente se encargaban de axitar os escravos. Estes abanos tiñan unha dupla finalidade: a de refrescarse e a de axotar os insectos. Máis tarde identificáronse cun símbolo de poder e de pertenza á aristocracia, xa que sempre se precisaba un escravo que se encargase deste labor, e non todo o mundo tiña escravos á súa disposición. Finalmente, este tipo de abanos grandes quedaron relegados a unha fin meramente ornamental.


Detalle de abano pintado en branco
          Estes abanicos grandes, que requirían un movemento amplo realizado cos dous brazos, foron empregados en todas as culturas e téñense rexistros da súa aparición dende o terceiro milenio a. C. Tanto os aztecas coma os incas, os chinos e os xaponeses, sen esquecer, como xa dixemos, os poboadores do Mediterráneo, conservaron representacións artísticas en que se reflicte o uso destes aventadores de pé. A utilización destes instrumentos estendeuse ata o século XVI, se ben nos últimos séculos a súa aparición reducíase ós círculos da alta sociedade.
Detalle de abano pintado en negro e dourado
          Porén, os abanos de man que hoxe coñecemos teñen unha orixe moito máis recente no tempo e unha procedencia do máis remota. Dise que o abanico pregable procede de Xapón ou de Corea, e que os grandes mercaderes occidentais importaron a idea. No século XV comézase a súa implantación en Europa e fundamentalmente en Francia, onde se comezou a fabricar un modelo pregable. A época de máximo esplendor foi durante os reinados de Luís XIV e Luís XV (1638-1770), onde pasou a ser complemento indispensable da vestimenta de toda dama que se prezase. Daquela a súa fabricación chegou ó extremo do artificio e da sofisticación, dado que se empregaban materiais de luxo como pedras preciosas, tafetán de Florencia, sedas, ouro, marfil, prata, etc. 
          Foi neste contexto onde xurdiu unha linguaxe secreta vinculada ó abanico, empregada polas damas da aristocracia para comunicarse cos seus pretendentes e potenciais amantes coa finalidade de gardar as formas en público e evitar que os demais coñecesen as mensaxes intercambiadas cos cabaleiros. Este tipo de linguaxe era útil en ambientes sociais de reunión (concertos, ópera, reunións de festexo) onde se podían producir os encontros cos amantes aínda que gardando a discreción máis absoluta. A continuación ensinámosvos algúns dos códigos desta forma de comunicación.

Abano pintado en negro e decorado con pintura dourada

A linguaxe do abano

1. Abanicarse rapidamente: Ámote con intensidade
2. Abanicarse lentamente: Abanicarse de forma pausada significa “son unha señora casada e resúltasme indiferente”. Tamén ten este significado se se abre e se pecha moi despacio.
3. Pechar despacio: Este peche significa un “Si”. Se se abre e pecha rapidamente significa: "Coidado, estou comprometida".
4. Pechar rápido: Pechalo de forma rápida e amuada significa un “Non”.
5. Caer o abanico: Deixar caer o abano significa: "perténzoche".
6. Levantar os cabelos: Se levanta o pelo co abano significa que pensa en ti e que non te esquece.
7. Contar variñas: Se conta as variñas do abano ou pasa os dedos por elas quere dicir que quere falar contigo.
8. Cubrirse do sol: Significa que es feo e non lle gustas.
9. Apoialo sobre a fazula: Se se apoia sobre a fazula dereita significa “si”, e “non” se se apoia sobre a esquerda. 
10. Emprestar o abano: Se empresta o abanico ó seu acompañante, malos presaxios. Se llo dá á súa nai quere dicir: “Despídote, acabouse”.
11. Dar un golpe: Un golpe co abanico sobre un obxecto significa impaciencia.
12. Suxeitalo coas dúas mans: Se suxeita o abano aberto con ambas as dúas mans significa “é mellor que me esquezas”.
13. Cubrir os ollos: Co abanico aberto, significa “Quérote”. Se se cubre o rostro pode significar “Coidado, aséxannos”.
14. Pasalo polos ollos: Significa “síntoo”. Se pecha o abano tocando os ollos quere dicir “Cando te podo ver?”.
Mostra dunha ilustración decimonónica con exemplos da linguaxe do abanico
15. Abrir o abano e mostralo: Significa “Pódesme agardar”.
16. Cubrir a cara: Cubrir a cara co abano aberto significa: “Sígueme cando marche”.
17. A medio abrir: Apoiar o abano a medio abrir sobre os beizos quere dicir “Pódesme bicar”.
18. Apoiar os beizos: Se apoia os beizos sobre o abano significa desconfianza.
19. Pasalo pola fazula: Significa “Estou casada”.
20. Escorregalo sobre os ollos: Significa: “Marcha, por favor”.
21. Man esquerda: Levalo na man esquerda quere dicir: "Desexo coñecerte". Movelo coa man esquerda significa: "Obsérvannos". 
22. Man dereita: Levalo ou movelo coa man dereita significa: “Amo a outro”.
23. Pasalo dunha man a outra: Significa “Estás flirteando con outra” ou “Es un atrevido”.
24. Xiralo coa man dereita: Significa “Non me gustas”.
25. Tocar a palma da man: Quere dicir “Estou pensando se te quero”.
26. Sobre o corazón: Apoiar o abano aberto sobre o corazón ou o peito quere dicir: “Ámote” ou “Sufro polo teu amor”.
27. Darse na man esquerda: Darse un golpe co abano pechado na man esquerda significa “Ámame”.
28. Mirar debuxos: Mirar os debuxos do abano quere dicir: “Gústasme moito”.
29. Baixalo á altura do peito: Significa “Podemos ser amigos”. Tamén deixalo pendurado quere dicir “Seremos amigos”.
30. Pechalo sobre a man esquerda: Quere dicir “Casarei contigo”.
31. Sairei: Poñerse no balcón co abano aberto ou saír ou entrar no balcón abanicándose.
32. Non sairei: Deixarse o abano pechado no balcón, saír ou entrar no balcón co abano pechado.
33. Arroxar o abano: Quere decir “Ódiote” ou “Adeus, acabouse”.
34. Presentalo pechado: Significa “Quéresme?”.
35. Sobre a orella: Na esquerda “Déixame en paz non quero saber nada de ti”. Na dereita “Non reveles o noso segredo”.
36. Contar ou abrir certo número de variñas: Indica a hora para quedar nunha cita, en función do número de variñas abertas ou “tocadas”.

Abanico pintado en vermello con aplicacións de foil de prata
          Esta linguaxe caeu en desuso, mais os abanos seguen sendo un elemento moi útil para refrescarse no verán. En Caramiña Artesanía ofrecémosvos uns modelos pintados, decorados e vernizados enteiramente a man para esparexer a calor deste tempo. Esperamos que vos gusten e lembrade que todos os modelos se poden personalizar ó voso gusto.